Eerste elektrisch aangedreven binnenvaartschip in februari 2010 in Utrecht in de vaart.

Het was een door Henk van Laar (Goederen Vervoer Randstad) geanimeerd geleide workshop tijdens EUROPORT 2009, de  vakbeurs voor de professionele maritieme sector in Rotterdam AHOY.

Een beurs die tegenhanger is van de, juist op toelevering aan de watersport industrie gerichte, METS.

Hier organiseerden Scheepswerf Bocxe en Koeleman Elektro een lezing over elektrisch varen.

Bocxe, de uit 1821 daterende scheepswerf, met nu uit de zevende generatie Frans Bocxe aan het roer, heeft sinds 2005 ervaring met de bouw van elektrisch aangedreven schepen.

Zo vertelde Frans o.a. in zijn inleiding,

die gevolgd werd door de film "Varen met de stroom mee".

't Gaat dan om de vier Amsterdamse City tenders die door rederij 't Smidtje en rederij de Nederlanden in Amsterdam in de vaart zijn gebracht.

Natuurlijk gingen de heren T. de Smidt en Klaas Pater, daartoe door Henk van Laar uitgebreid bevraagd, graag in op de techniek aan boord van deze boten. Even belangwekkend was hun enthousiasme over de performance van deze nieuwe vorm van aandrijving.
Dit dan zowel qua manoeuvreer eigenschappen als natuurlijk ook qua stilte aan boord. Vooral bij dit laatste blijkt in de inzetbaarheid en dus vermarkting van deze schepen, elektrisch aandrijving een belangrijke troef.

Zo openden zich markten in het typische zaken traject, waar de boten als varende boardroom worden ingezet.

Maar ´t kan ook in de privésfeer heel nuttig zijn ongestoord met elkaar te communiceren, zoals bij `Daten op het Water` het product dat de komende wintermaanden met de boten in de Amsterdamse grachten wordt gevaren.

Natuurlijk is elektrisch varen toch net even anders dan diesel varen, zo vertelde de heer Smidt.

De schippers krijgen dus beslist cursus voor ze met zo´n boot van wal mogen steken, want als je niet oppast dan ruk je met zo´n boot zomaar de bolders van de wal.

Niet in het panel, maar wel aanwezig was het Zaandamse GTI Elektroproject, ´t bedrijf dat verantwoordelijk is voor de feitelijke aandrijving.

In, of beter uit de zeer geanimeerde interactie met de zaal kwamen o.a. de vragen hoe lang het duurt om de batterijen op te laden (6 à 7 uur) en hoe lang het pakket in deze schepen mee zou gaan.

De vraagsteller van deze vraag was Anton Brands van de gelijk-namige rederij uit Delft, die volgend jaar haar elfde seizoen in gaat met haar elektrisch aangedreven Willem de Zwijger.

Klaas Pater had het wat dat betreft heel gemakkelijk, hij liet Henk van Laar naar Folkert Posthuma lopen om daar het antwoord op die vraag te krijgen. Want zoals Klaas heel easy kon zeggen: "batterijen is wel 't laatste wat ik in bezit wil hebben en daarom leasen we ze bij Posthuma Batterijen uit IJlst".

Voor Folkert was het antwoord ook niet moeilijk, want hij heeft z'n batterij-leascontracten voor de vier boten uitgelegd op 6 jaar. Dat betekent niet, dat je de batterijen zo maar weg kunt zetten, Posthuma verzorgt ook het periodieke onderhoud (water bijvullen) en de controles van de batterijen.

Strikt genomen was dit nog maar de opmaat voor waar het in deze workshop echt over zou gaan, namelijk elektrisch goederen vervoer over water. Of concreter gezegd de bevoorrading in binnensteden over water.

Hiermee is er niets nieuws onder de zon en Henk van Laar liet al ras de term VOC in relatie tot het door Balkenende geopend zijn van deze beurs de revue passeren.

Feit is, dat in steden als Utrecht en Amsterdam in de Middeleeuwen de bevoorrading over water plaats vond.

Jaap de Jong Havenmeester van de stad Utrecht wees daarbij op de aan de grachten liggende werfkelders, die nopen tot een een asdruk begrenzing van 1 ton op de daarboven liggende straten. Logisch het transport over water in deze stad te laten herleven.

Dat gebeurt al sinds 1996 met een nog met een diesel uitgeruste vrachtboot.

De ervaringen hiermee zijn op één punt na zeer succesvol, dat was de stank en lawaaioverlast van . . . de diesel.  Daarom loopt er bij Bocxe dezer dagen de eerste elektrisch aangedreven Utrechtse bierboot van stapel.

Een schip met eigen ook hydrau-elektrische kraan, dat vanuit de gemeente haven bij Lageweide de binnensteedse horeca zal gaan bevoorraden. Een initiatief, dat door de Gemeente Utrecht is genomen. De boot wordt door de Gemeente geëxploiteerd ten behoeve van de vervoerders. Voor hen, maar ook voor de te beleveren bedrijven, heeft deze vorm van transport een groot voordeel. Qua volume en gewicht zijn er amper begrenzingen en dat zelfde geldt ook qua tijd, waar over de weg, zeg maar de gracht, alleen ´s ochtends tot 11:00 gereden mag worden. Qua handling is er geen verschil, want of je nu "overslaat" vanuit een grote truck op een bestelwagentje, of naar de boot dat is eenzelfde handeling.

De nieuwe Utrechtse bierboot, die natuurlijk ook heel veel andere zaken kan meenemen, zal volgens de planning per februari 2010 in de vaart komen.

Het wordt daarmee het eerste elektrisch aangedreven binnenvaartschip in ons land.

Overslagpunt is de haven bij Lageweide, die nu ook al gebruikt wordt voor het, na overslag, vandaaruit bevoorraden van Douwe Egberts (Sara Lee) 800 meter verderop liggend. Een haven die dit jaar op een overslag volume van 5,5 Mln ton een groei doormaakt van 13% en voor het uitvoeren van verbeteringen een subsidie heeft gekregen van € 2,5 Mln.

Wat voor Utrecht geldt is in misschien nog wel sterkere mate van toepassing op Amsterdam.

Op 23 september 2007 vertelde Klaas Pater ons al over zijn plannen voor vervoer over water. Dit idee heeft in de afgelopen periode vorm gekregen in "Stichting Mokum Mariteam" een samenwerkingsverband tussen droge en natte ondernemers, met als voorzitter ICOVA directeur Cor Gerritsen.

De partners zijn: Icova, Rederij

De Nederlanden, Canal Company, Koninklijke Saan, BBN Bouwmaterialen en Rederij 'tSmidtje.

Ook in Amsterdam is sinds 25 november 2008 een proef gedaan met "Vracht door de Gracht" met een nog diesel aangedreven schip. Maar ook dit gaat nu een elektrisch aangedreven boot worden.

De "lezing" werd dan ook afgesloten met de ondertekening van het contract tussen Mokum Mariteam en Scheepswerf Bocxe voor de bouw van een elektrisch aangedreven vrachtschip.

Een dus zeer passende afsluiting van deze Elektrisch Varen bijeenkomst tijdens EUROPORT 2009 in Ahoy Rotterdam.